W jaki sposób zabawa staje się pracą

Doświadczyliście kiedyś czegoś takiego, że interesowało Was jakieś zagadnienie czy problem, jakaś książka lub film, a całe zainteresowanie i przyjemność z tym związana znikało, kiedy ów problem, film czy książka były omawiane w szkole? Albo może szliście do profilowanej klasy, by rozwijać swoje zainteresowania i po paru miesiącach Wam one brzydły? Lub znacie czy przynajmniej słyszeliście o ludziach, którzy uczyli się upragnionego zawodu, a teraz szczerze go nienawidzą? Pewnie na przynajmniej jedno pytanie padła odpowiedź twierdząca. Aż strach brać się poważnie za rozwijanie swoich pasji, skoro w przypadku niektórych ludzi tak to się kończy.

 Czemu tak jest?

Są dwa rodzaje motywacji. Ktoś, kto układa puzzle, siedzi godzinami na facebooku/gg/blogu/forum/czymkolwiek (na przykład do 4.00 nad ranem. Tak, mi też się to zdarzało swego czasu. Żeby tylko do 4.00…), jeździ na rowerze, pisze prace naukowe czy robi cokolwiek innego dla czystej przyjemności, satysfakcji i dlatego, że zwyczajnie sprawia mu to frajdę, jest motywowany wewnętrznie. Natomiast w przypadku osoby, która robi te same rzeczy po to, by zarobić pieniądze lub dlatego, że ktoś z takich czy innych powodów wywiera na nią presję, powiemy o motywacji zewnętrznej.

Istota sprawy tkwi w tym, co jest dla ciebie nagrodą. W przypadku motywacji zewnętrznej, wykonujesz daną czynność po to, by otrzymać coś dodatkowego. Czynność ta jest więc jedynie sposobem na zdobycie jakiejś nagrody (np. „synu, dostaniesz tego smartfona, jeśli będziesz miał świadectwo z paskiem”; „byłabym z ciebie taka dumna, gdybyś nauczyła się grać na skrzypcach”). Natomiast przy motywacji wewnętrznej nie ma innego celu, niż owa czynność. Ona sama, możliwość jej wykonywania, jest nagrodą. Węgierski profesor psychologii o nazwisku Csikszentmihalyi (wywołującym wśród studentów psychologii specyficzną mieszankę wesołości z konsternacją) jest autorem pojęcia flow („przepływ”). Doświadczasz uczucia flow wtedy, kiedy wykonujesz zadanie dla niego samego, kiedy jesteś na nim tak skoncentrowany, że cały świat dookoła znika, kiedy tracisz poczucie czasu. Po prostu płyniesz. Flow jest nieodłącznym elementem procesu twórczego.

Co się stanie, kiedy zaczniemy dodatkowo nagradzać zachowanie, które i tak wystąpiłoby jako motywowane wewnętrznie, jak na przykład zabawa u dzieci? W serii eksperymentów, w których nagradzano dzieci za zabawę, zabawa stała się pracą. Pojawienie się zewnętrznej nagrody spowodowało powstanie zewnętrznej motywacji, a to z kolei zmniejszyło radość płynącą z zadania.

Jakie z tego wnioski? Czy wybierając studia, zawód, pracę, która nas interesuje, skazujemy się na radykalne „przeprogramowanie”? Na szczęście oba rodzaje motywacji się nie wykluczają, ważne jest po prostu to, który przeważa. Jeśli poczucie flow zacznie zanikać i zamiast płynąć będziesz brnął przez bagno, poszukaj w tym, co robisz tego, co wcześniej sprawiało ci taką radość. Być może zdziwisz się, jak wiele można odkryć. Poszukiwanie może być bardzo twórcze.

Informacje o Poradnia on-line

profesjonalna pomoc psychologiczna
Ten wpis został opublikowany w kategorii bez kategorii, P, psychologia. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s